భక్తులందరికీ నమస్కారం.
గత రెండు భాగాలలో మనం తొండై నాడులోని కాంచీపురం క్లస్టర్లోని 15 దివ్యదేశాలు మరియు చెన్నై క్లస్టర్లోని 7 దివ్యదేశాలను ఏ క్రమంలో దర్శించుకోవాలో వివరంగా తెలుసుకుని, మొత్తం 22 తొండై నాడు దివ్యదేశాల యాత్రను పూర్తి చేసుకున్నాం.
ఈ భాగం నుండి చోళనాడు దివ్యదేశాల యాత్రను ప్రారంభిద్దాం.
చోళనాడులో మొత్తం 40 దివ్యదేశాలు ఉన్నాయి. యాత్రికుల సౌలభ్యం కోసం వీటిని మనం కొన్ని క్లస్టర్లుగా విభజించుకుని దర్శించుకుంటే ప్రయాణం చాలా సులభంగా ఉంటుంది.
ముందుగా కుంభకోణం క్లస్టర్ గురించి తెలుసుకుందాం.
కుంభకోణం… ఒక పవిత్ర యాత్రా స్థలం.
“అడుగడుగునా గుడి” అనే మాటను మన పెద్దలు బహుశా ఈ పుణ్యక్షేత్రాన్ని చూసే చెప్పి ఉంటారేమో అనిపిస్తుంది. ఎటు చూసినా దేవాలయాలే కనిపిస్తాయి. శైవ, వైష్ణవ, శక్తి ఆరాధనకు చెందిన ఎన్నో ఆలయాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. అంతేకాదు, వాటిలో చాలా ఆలయాలు వేల సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగిన అత్యంత ప్రాచీనమైన, మహిమాన్వితమైన, శక్తివంతమైన క్షేత్రాలు.
కుంభకోణంలోని ప్రసిద్ధ ఆలయాలు, వాటి చరిత్ర, విశిష్టతల గురించి ప్రత్యేకంగా మరో వ్యాసంలో సవివరంగా తెలుసుకుందాం. ప్రస్తుతం మనం దివ్యదేశాల యాత్రపై మాత్రమే దృష్టి పెడదాం.
కుంభకోణం క్లస్టర్లో మొత్తం 15 దివ్యదేశాలు ఉన్నాయి. ఈ దివ్యదేశాలన్నీ కుంభకోణానికి సమీప ప్రాంతాల్లో ఉండటంతో, కుంభకోణంలోనే బస చేసి రెండు లేదా మూడు రోజులలో ప్రశాంతంగా అన్ని దివ్యదేశాలను దర్శించుకోవచ్చు.
తెలుగు రాష్ట్రాల నుండి వచ్చే భక్తులు సాధారణంగా చెన్నై లేదా తిరుచ్చిరాపల్లి (తిరుచి) మీదుగా కుంభకోణం చేరుకోవచ్చు. రైలు, బస్సు సౌకర్యాలు కూడా చాలా బాగుంటాయి.
కుంభకోణం రైల్వే స్టేషన్ లేదా బస్ స్టాండ్ సమీపంలో గది తీసుకుంటే చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. ఇక్కడి నుంచే ఈ క్లస్టర్లోని దాదాపు అన్ని దివ్యదేశాలకు బస్సులు, ట్యాక్సీలు, ఆటోలు అందుబాటులో ఉంటాయి.
కుంభకోణం క్లస్టర్లోని 15 దివ్యదేశాలు
- తిరుక్కుడందై – శ్రీ శారంగపాణి పెరుమాళ్ (కుంభకోణం)
- తిరువిణ్ణగర్ – శ్రీ ఒప్పిలియప్పన్ పెరుమాళ్
- తిరునరైయూర్ – శ్రీ నాచ్చియార్ కోవిల్
- తిరుచ్చేరై – శ్రీ శారణాథ పెరుమాళ్
- తిరుక్కండియూర్ – శ్రీ హరశాప విమోచన పెరుమాళ్
- తిరుక్కూడలూర్ – శ్రీ జగత్రక్షక పెరుమాళ్
- కపిస్థలం – శ్రీ గజేంద్ర వరద పెరుమాళ్
- తిరుప్పుళ్లంభూతంగుడి – శ్రీ వల్విల్ రామర్
- తిరు ఆదనూర్ – శ్రీ ఆండాళక్కుమ్ అయ్యన్
- తిరువెల్లియంకుడి – శ్రీ కోలవిల్లి రామర్
- తిరువழుందూర్ (తేరழుందూర్) – శ్రీ దేవాదిరాజ పెరుమాళ్ (ఆమరువియప్పన్)
- తిరుచ్చిరుపులియూర్ – శ్రీ కృపాసముద్ర పెరుమాళ్
- తిరుత్తలైచ్ఛంగ నాణ్మదియం (తలైచ్ఛంగాడు) – శ్రీ నాణ్మదియ పెరుమాళ్
- తిరునందిపుర విన్నగరం (నాథన్ కోయిల్) – శ్రీ జగన్నాథ పెరుమాళ్
- తిరుఇందళూర్ (మయిలాడుతురై) – శ్రీ పరిమల రంగనాథ పెరుమాళ్
ఈ 15 దివ్యదేశాలను ఏ క్రమంలో దర్శించుకుంటే ప్రయాణ సమయం ఆదా అవుతుంది, ప్రతి దివ్యదేశం ప్రత్యేకత ఏమిటి, ఎక్కడ భోజనం చేయాలి, ఎక్కడ బస చేయాలి, ఏయే జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి వంటి అన్ని విషయాలను ఇప్పుడు ఒక్కొక్కటిగా తెలుసుకుందాం.
ముందుగా కుంభకోణం చేరుకున్న తర్వాత రైల్వే స్టేషన్ లేదా బస్ స్టాండ్ సమీపంలోనే గది తీసుకుని ఫ్రెష్ అవ్వండి. సాధ్యమైనంత వరకు రెండు లేదా మూడు రోజుల పాటు ఒకే హోటల్లో బస చేయడం మంచిది. ప్రతిరోజూ సామాన్లు సర్దుకుని హోటల్ మార్చాల్సిన అవసరం ఉండదు.
ఈ 15 దివ్యదేశాలను సొంత వాహనంలో, టాక్సీలో లేదా ఆటోలో దర్శించుకోవచ్చు. కుటుంబంతో వెళ్తే ఒక రోజు లేదా రెండు రోజుల పాటు క్యాబ్ మాట్లాడుకోవడం సమయం ఆదా చేయడంతో పాటు చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది.
మన యాత్రను **మొదటి రోజు (Day–1), రెండవ రోజు (Day–2), మూడవ రోజు (Day–3)**గా విభజించుకుని కొనసాగిద్దాం.
మొదటి రోజు (Day–1)
మొదటి రోజు ఉదయం వీలైనంత త్వరగా, అంటే ఉదయం 6:30 నుండి 7:00 గంటల మధ్య యాత్ర ప్రారంభిస్తే ప్రశాంతంగా ఎక్కువ దివ్యదేశాలను దర్శించుకోవచ్చు.
మొదటగా కుంభకోణంలోని శ్రీ శారంగపాణి పెరుమాళ్ దివ్యదేశానికి వెళ్లాలి. ఇది కుంభకోణంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ దివ్యదేశం. ఆలయం కూడా చాలా విశాలంగా, అద్భుతమైన ద్రావిడ శిల్పకళతో నిర్మించబడింది. స్వామివారి దర్శనం ప్రశాంతంగా చేసుకుని యాత్రను ప్రారంభించడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు.
శారంగపాణి ఆలయానికి సమీపంలోనే చక్రపాణి స్వామి ఆలయం, ఆది కుంభేశ్వర స్వామి ఆలయం మరియు రామస్వామి ఆలయం ఉన్నాయి. ఇవి దివ్యదేశాలు కాకపోయినప్పటికీ కుంభకోణంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ ఆలయాలు. సమయం ఉంటే వీటిని కూడా తప్పకుండా దర్శించుకోవాలని నా సూచన.
శారంగపాణి దర్శనం అనంతరం నాచ్చియార్ కోవిల్, ఒప్పిలియప్పన్ కోవిల్, నాథన్ కోయిల్, తిరుచ్చేరై దివ్యదేశాలను వరుసగా దర్శించుకోవచ్చు. ఇవన్నీ ఒకే దిశలో ఉండటంతో ప్రయాణ సమయం కూడా ఆదా అవుతుంది.
మొదటి రోజు యాత్ర పూర్తయ్యే సరికి సాయంత్రానికి తిరిగి కుంభకోణం చేరుకుని విశ్రాంతి తీసుకోవచ్చు.
రెండవ రోజు మిగిలిన దివ్యదేశాల యాత్రను కొనసాగిద్దాం.
రెండవ రోజు (Day–2)
రెండవ రోజు కూడా ఉదయం వీలైనంత త్వరగా, అంటే ఉదయం 6:30 నుండి 7:00 గంటల మధ్య యాత్రను ప్రారంభించడం మంచిది.
ఈ రోజు కుంభకోణానికి పశ్చిమ, నైరుతి వైపున ఉన్న దివ్యదేశాలను దర్శించుకుందాం.
మొదటగా తిరు ఆదనూర్ – శ్రీ ఆండాళక్కుమ్ అయ్యన్ దివ్యదేశానికి వెళ్లాలి. కావేరీ నది తీరంలో ఉన్న ఈ ప్రశాంతమైన క్షేత్రంలో స్వామివారి దర్శనం ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది.
ఆ తరువాత తిరుప్పుళ్లంభూతంగుడి – శ్రీ వల్విల్ రామర్ దివ్యదేశానికి వెళ్లండి. శ్రీరాముడు విల్లుతో దర్శనమిచ్చే అరుదైన దివ్యదేశాలలో ఇది ఒకటి.
అక్కడి నుండి కపిస్థలం – శ్రీ గజేంద్ర వరద పెరుమాళ్ ఆలయానికి చేరుకోవచ్చు. గజేంద్ర మోక్షం జరిగిన క్షేత్రంగా ఈ దివ్యదేశానికి ఎంతో విశిష్టమైన స్థానం ఉంది.
తదుపరి తిరుక్కూడలూర్ – శ్రీ జగత్రక్షక పెరుమాళ్ దివ్యదేశాన్ని దర్శించుకోవచ్చు. ప్రశాంతమైన గ్రామీణ వాతావరణంలో ఉన్న ఈ ఆలయం భక్తులకు ఎంతో ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని కలిగిస్తుంది.
ఆ తరువాత తిరుక్కండియూర్ – శ్రీ హరశాప విమోచన పెరుమాళ్ దివ్యదేశానికి వెళ్లాలి. బ్రహ్మదేవుని శాప విమోచనంతో సంబంధం ఉన్న క్షేత్రంగా ఇది ప్రసిద్ధి చెందింది.
సమయం అనుకూలిస్తే తిరుగు ప్రయాణంలో తంజావూరు బృహదీశ్వర ఆలయం కూడా దర్శించవచ్చు. ఇది దివ్యదేశం కాకపోయినా, యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ కట్టడాలలో ఒకటి. భారతదేశంలోని గొప్ప దేవాలయ నిర్మాణాలలో ఇది ప్రముఖమైనది. సమయం లేకపోతే ఈ దర్శనాన్ని మరో యాత్రకు వదిలేయవచ్చు.
రాత్రికి తిరిగి కుంభకోణం చేరుకుని బస చేయండి.
ఇప్పటికే 15 దివ్యదేశాలలో చాలా వరకు పూర్తవుతాయి. మూడవ రోజు మిగిలిన దివ్యదేశాలను ప్రశాంతంగా దర్శించి కుంభకోణం క్లస్టర్ యాత్రను పూర్తి చేసుకుందాం.
మూడవ రోజు (Day–3)
మూడవ రోజు ఉదయం కూడా వీలైనంత త్వరగా యాత్రను ప్రారంభించండి. ఈ రోజు కుంభకోణానికి తూర్పు దిశలో ఉన్న మిగిలిన దివ్యదేశాలను దర్శించుకుందాం.
మొదటగా తిరువెల్లియంకుడి – శ్రీ కోలవిల్లి రామర్ దివ్యదేశానికి వెళ్లండి. ప్రశాంతమైన ప్రకృతి మధ్యలో ఉన్న ఈ ఆలయం భక్తులకు ఎంతో ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని కలిగిస్తుంది.
ఆ తర్వాత తిరువళుందూర్ (Therazhundur) – శ్రీ దేవాదిరాజ పెరుమాళ్ (ఆమరువియప్పన్) దివ్యదేశాన్ని దర్శించుకోవచ్చు. ఈ క్షేత్రానికి సంబంధించిన స్థలపురాణం ఎంతో విశిష్టమైనది.
తదుపరి తిరుచ్చిరుపులియూర్ – శ్రీ కృపాసముద్ర పెరుమాళ్ దివ్యదేశానికి వెళ్లండి. పరిమాణంలో చిన్న ఆలయమైనప్పటికీ, వైష్ణవ సంప్రదాయంలో ఈ క్షేత్రానికి ఎంతో విశిష్టమైన స్థానం ఉంది.
అక్కడి నుండి తిరుత్తలైచ్ఛంగ నాణ్మదియం (తలైచ్ఛంగాడు) దివ్యదేశానికి చేరుకోవచ్చు. ప్రశాంతమైన గ్రామీణ వాతావరణంలో ఉన్న ఈ ఆలయం దర్శనం భక్తులకు ఎంతో మనశ్శాంతిని కలిగిస్తుంది.
ఈ రోజు యాత్రలో చివరిగా తిరుఇందళూర్ (మయిలాడుతురై) – శ్రీ పరిమల రంగనాథ పెరుమాళ్ దివ్యదేశాన్ని దర్శించండి. చోళనాడులోని ప్రముఖ దివ్యదేశాలలో ఇది ఒకటి. స్వామివారి దర్శనంతో కుంభకోణం క్లస్టర్ యాత్రకు మంగళం పలుకవచ్చు.
మయిలాడుతురై నుండి తిరిగి కుంభకోణం రావచ్చు. లేదా మీ తదుపరి యాత్ర సీర్కாழి (తిరునాంగూర్) క్లస్టర్ వైపు ఉంటే, నేరుగా మయిలాడుతురైలోనే బస చేయడం కూడా మంచి ఎంపిక. దీనివల్ల మరుసటి రోజు ప్రయాణ సమయం ఆదా అవుతుంది.
కుంభకోణం క్లస్టర్ యాత్ర ముగింపు
ఈ విధంగా మూడు రోజుల ప్రణాళికతో కుంభకోణం క్లస్టర్లోని మొత్తం 15 దివ్యదేశాలను ఎలాంటి తొందరపాటు లేకుండా ప్రశాంతంగా దర్శించుకోవచ్చు.
కుంభకోణం ప్రాంతంలోని దివ్యదేశాలన్నీ మహిమాన్వితమైనవి. ప్రతి క్షేత్రానికీ ఒక ప్రత్యేక స్థలపురాణం, విశిష్టత ఉన్నాయి. వీలైనంత వరకు ప్రతి ఆలయంలో కొంత సమయం గడిపి ప్రశాంతంగా స్వామివారి దర్శనం చేసుకోవాలని నా సూచన.
తదుపరి భాగంలో చోళనాడులోని మరో ముఖ్యమైన ప్రాంతమైన శీర్కాళి (తిరునాంగూర్) Sirkazhi క్లస్టర్లోని దివ్యదేశాలను ఏ క్రమంలో దర్శించుకోవాలో సవివరంగా తెలుసుకుందాం.
శ్రీమన్నారాయణుని అనుగ్రహం మీ అందరిపై ఎల్లప్పుడూ ఉండాలని కోరుకుంటూ… నమో నారాయణాయ!
ఈ వెబ్సైట్ కస్టమైజేషన్పై మీ అమూల్యమైన సలహాలు, సందేహాలు లేదా అభిప్రాయాలను కింద ఉన్న కామెంట్స్ రూపంలో తెలియజేయగలరు.
